Συνοριακοί Σταθμοί
Στα διοικητικά όρια της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης λειτουργούν ορισμένοι από τους σημαντικότερους, ως προς την επιβατική κίνηση, χερσαίους Συνοριακούς Σταθμούς της χώρας, μεταξύ των οποίων οι Συνοριακοί Σταθμοί Ευζώνων, Κήπων, Δοϊράνης και Καστανεών.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στατιστικά δελτία του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων – ΙΝΣΕΤΕ, οι σταθμοί αυτοί υποδέχονται ετησίως σημαντικό μέρος των διεθνών οδικών αφίξεων στη χώρα, το οποίο υπερβαίνει το 70% του συνόλου τους.
Η εύρυθμη και ασφαλής λειτουργία των Συνοριακών Σταθμών έχει ιδιαίτερη σημασία για τη διακίνηση προσώπων και εμπορευμάτων, την τουριστική κίνηση, το διεθνές εμπόριο και την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων της χώρας.
Η σχετική αρμοδιότητα έχει αποδοθεί στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης με το άρθρο 9 του ν. 2647/1998, σε συνδυασμό με το άρθρο 280 του ν. 3852/2010, και ασκείται από το Τμήμα Συνοριακών Σταθμών της Διεύθυνσης Οικονομικού.
Το θεσμικό πλαίσιο συμπληρώθηκε με τον ν. 5143/2024 (Α΄ 161), με τον οποίο ρυθμίστηκαν συνολικά ζητήματα που αφορούν τον νομικό χαρακτηρισμό, τη διοίκηση και τη λειτουργία των χερσαίων Συνοριακών Σταθμών, τη χρηματοδότηση, την εκτέλεση έργων και προμηθειών, την αντιμετώπιση ιδιοκτησιακών και πολεοδομικών εκκρεμοτήτων, καθώς και τη συντήρηση, αναβάθμιση, επέκταση και μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεών τους.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, όταν προκύπτουν ζητήματα τεχνικής φύσεως για τη συντήρηση, την αναβάθμιση και τη βέλτιστη αξιοποίηση των υποδομών των Συνοριακών Σταθμών, παρέχεται η απαιτούμενη τεχνική συνδρομή από τη Διεύθυνση Τεχνικού Ελέγχου.
Ειδικότερα, το Τμήμα Τεχνικής Υποστήριξης Κεντρικής Μακεδονίας της Διεύθυνσης Τεχνικού Ελέγχου συμβάλλει στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση εργασιών συντήρησης, επισκευής και αναβάθμισης των εγκαταστάσεων, σύμφωνα με το εκάστοτε ισχύον θεσμικό και χρηματοδοτικό πλαίσιο.
Ι. Ιστορική εξέλιξη του νομοθετικού πλαισίου των χερσαίων Συνοριακών Σταθμών
Η ρύθμιση των χερσαίων σημείων διέλευσης χαρακτηρίστηκε διαχρονικά από αποσπασματικότητα, διαδοχικές μεταβολές αρμοδιοτήτων και χρήση διαφορετικών νομικών χαρακτηρισμών για εγκαταστάσεις με όμοιες ή συναφείς λειτουργίες.
Η ανομοιογένεια αυτή επηρέασε όχι μόνο την ορολογία, αλλά και τη νομιμότητα της ίδρυσης, το ιδιοκτησιακό και πολεοδομικό καθεστώς, τη διοίκηση, τη συντήρηση και τη χρηματοδότηση των εγκαταστάσεων.
Η σχετική νομοθεσία εκκινεί από το από 26.11.1929 προεδρικό διάταγμα (Α΄ 427), με το οποίο καθορίστηκαν σημεία εισόδου και εξόδου από τη χώρα.
Ο όρος «Συνοριακός Σταθμός» εισήχθη με το ν.δ. 119/1973 (Α΄ 197), το οποίο προέβλεψε την ίδρυση νέων σταθμών με προεδρικό διάταγμα. Η διαδικασία αυτή, όμως, δεν εφαρμόστηκε με συνέπεια, με αποτέλεσμα να λειτουργήσουν εγκαταστάσεις υπό διαφορετικούς χαρακτηρισμούς, όπως:
• «Συνοριακός Σταθμός»,
• «σημείο εισόδου και εξόδου»,
• «μεθοριακή διάβαση» και
• «σημείο συνοριακής διέλευσης».
Με το άρθρο 9 του ν. 2647/1998 (Α΄ 237) επανακαθορίστηκε η έννοια του Συνοριακού Σταθμού και ρυθμίστηκαν ζητήματα ίδρυσης, λειτουργίας, διοίκησης και συντήρησης.
Ακολούθησαν διαδοχικές νομοθετικές παρεμβάσεις, ιδίως με τους ν. 3220/2004, 3498/2006, 3613/2007, 3852/2010, 4274/2014, 4370/2016, 4674/2020, 4915/2022 και 5056/2023, οι οποίες μετέβαλαν επανειλημμένα τον αρμόδιο φορέα και τον τρόπο κάλυψης των σχετικών δαπανών, χωρίς να επιλύσουν συνολικά τις υφιστάμενες ιδιοκτησιακές, πολεοδομικές, διοικητικές και χρηματοδοτικές εκκρεμότητες.
Παράλληλα, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2016/399, περί Κώδικα Συνόρων του Σένγκεν, εισήγαγε την αυτοτελή έννοια του «συνοριακού σημείου διέλευσης», ως σημείου εγκεκριμένου από τις αρμόδιες αρχές για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων.
Η έννοια του «συνοριακού σημείου διέλευσης» του ενωσιακού δικαίου δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με την έννοια του χερσαίου Συνοριακού Σταθμού της εθνικής νομοθεσίας.
Η συσσώρευση των ανωτέρω θεσμικών, ιδιοκτησιακών, πολεοδομικών, διοικητικών και χρηματοδοτικών εκκρεμοτήτων οδήγησε στη θέσπιση του ν. 5143/2024 (Α΄ 161), ο οποίος αποτέλεσε την πρώτη ενιαία και συστηματική νομοθετική προσπάθεια συνολικής ρύθμισης των ζητημάτων που αφορούν τους χερσαίους Συνοριακούς Σταθμούς.
Με τον νόμο αυτό θεσπίστηκε ενιαίο πλαίσιο για:
• τον νομικό χαρακτηρισμό των εγκαταστάσεων,
• τη διοίκηση και τη λειτουργία τους,
• τη χρηματοδότησή τους,
• την εκτέλεση έργων και προμηθειών,
• την αντιμετώπιση ιδιοκτησιακών και πολεοδομικών ζητημάτων και
• τη συντήρηση, αναβάθμιση, επέκταση και μετεγκατάστασή τους.
ΙΙ. Έργα αναβάθμισης των Συνοριακών Σταθμών
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης, σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία, τις περιφέρειες και τους λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς, προωθεί σημαντικά έργα για την αναβάθμιση και τη μετεγκατάσταση Συνοριακών Σταθμών.
Οι παρεμβάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων:
• τη βελτίωση και επέκταση των λωρίδων κυκλοφορίας και ελέγχου,
• την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων διαβατηριακού και τελωνειακού ελέγχου,
• τη δημιουργία εγκαταστάσεων κτηνιατρικού και φυτοϋγειονομικού ελέγχου,
• την εγκατάσταση σύγχρονου εξοπλισμού ελέγχου,
• τη δημιουργία χώρων στάθμευσης, ελέγχου και φύλαξης οχημάτων,
• την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών εγκαταστάσεων και
• την αναβάθμιση των ηλεκτρομηχανολογικών, αποχετευτικών και λοιπών δικτύων υποδομής.
Για το υλοποιημένο από τη ΔΤΕ έργο δείτε περισσότερα…
Απολογισμός Δράσης Α.Δ.Μ.-Θ. έτους 2019
Απολογισμός Δράσης Α.Δ.Μ.-Θ. έτους 2018
Παρουσίαση «Έργα Αναβάθμισης Συνοριακών Σταθμών – ΔΕΘ 2026»